آیا فرشتگان مونث هستند؟ (قسمت دهم)

زمان مطالعه: 2 دقیقه

خداوند مي فرمايد: ” آنها فرشتگان را که بندگان خدايند مؤنث پنداشتند””و جعلوا الملائکه الذين هم عباد الرحمن اناثا”[1] آري آنها بندگان خدا هستند ، سر بر فرمان او دارند ، و تسليم اراده اويند ، چنانکه در آيه 26 و 27 سوره حج نيز آمده ” بل عباد مکرون لا يسبقونه بالقول و هم بامره يعملون””آنها بندگان شايسته خدا هستند که هر گز در سخن از او پيشي نمي گيرند و همواره به فرمان او عمل مي کنند” .

تعبير به ” عباد” در واقع جواب به پندار آنها است، زيرا اگر مؤنث بودند بايد ” عبادات” گفته شود، ولي بايد توجه داشت که ” عباد” هم جمع مذکر است، و هم موجوداتي که خارج از مذکر و مؤنث باشند مانند فرشتگان نيز اطلاق مي شود ، همانگونه که در مورد خداوند نيز ضميرهاي مفرد مذکر به کار مي رود در حالي که ما فوق همه اينها است.

قابل توجه اينکه در اين جمله ” عباد” به ” الرحمن” اضافه شده، اين تعبير ممکن است اشاره به اين باشد که غالب فرشتگان مجريان رحمت خداوند و تدبير کنندگان نظامات عالم هستي که سراسر رحمت است مي باشند.

اما چرا اين خرافه در ميان عرب جاهلي پيدا شد ؟ و چرا هم اکنون رسوب آن در مغر هاي گروهي باقيمانده، تا آنجايي که فرشتگان را به صورت زن و دختر ترسيم مي کنند، حتي به اصطلاح “فرشته آزادي” را وقتي مجسم مي سازند در چهره زني با قيافه و موهاي فراوان ترسيم مي کنند! اين پندار ممکن است از اينجا سرچشمه گرفته باشد که فرشتگان از نظر مستورند و زنان نيز غالبا مستور بوده اند ، حتي در مورد بعضي از مؤنثهاي مجازي در لغت عري نيز اين معني ديده مي شود که خورشيد را مؤنث مجازي مي دانند، و ماه را مذکر. چرا که قرص خورشيد معمولا در ميان امواج نور خود پوشيده است و نگاه کردن به آن به آساني ممکن نيست، ولي قرص ماه چنين نمي باشد.

يا اينکه لطافت وجود فرشتگان سبب شده که آنها را همجنس زنان که نسبت به مردان موجودات لطيفتري هستند بدانند، و عجب اينکه بعد از اينهمه مبارزه اسلام با اين تفکر خرافي باز هم هنگامي که مي خواهند زني را به خوبي توصيف کنند مي گويند او يک فرشته است، ولي در مورد مردان اين تعبير کمتر به کار مي رود،کلمه “فرشته” نيز نامي است که براي زنان انتخاب مي شود!

سپس به صورت استفهام انکاري در پاسخ آنها مي فرمايد:” آيا هنگام آفرينش فرشتگان حاضر بودند و از طريق حضور خود به اين امر پي بردند””اشهدواخلقهم”[2]

و در پايان آيه 19 سوره زخرف مي فرمايد:”ستکتب شهادتهم و يسئلون”” گواهي آنها بر اين عقيده بي اساس در نامه اعمالشان ثبت مي شود ، و روز قيامت مورد سوال قرار مي گيرند”.


[1] زخرف- 19

[2] زخرف – 19

مطالعه بیشتر:

فرشتگان (قسمت اول)

 چهار فرشته مقرب (قسمت دوم)

ملک الموت (قسمت سوم)

فرشتگان و جنگ بدر (قسمت چهارم)

جبرئيل يا روح خدا (قسمت پنجم)

صفات فرشتگان (قسمت ششم)

هاروت و ماروت (قسمت هفتم)

بارگذاری فایل BGL دیکشنری Babylon برای آشنایی با فرشتگان (قسمت هشتم)

رقیب و عتید (قسمت نهم)

رقیب و عتید (قسمت نهم)

زمان مطالعه: 3 دقیقه

و ان عليکم لحافظين : بدون شک نگاهباناني بر شما گمارده شده است.

کراماً کاتبين : نگاهباناني که در نزد پروردگار مقرب و محترمند و پيوسته اعمال شما را مي نويسند.

يعلمون ما تفعلون : و از آنچه شما انجام مي دهيد آگاهند، و همه را به خوبي مي دانند.[1]

منظور از “حافظين” در اينجا فرشتگاني هستند که مأمور حفظ و نگهداري اعمال انسانها اعم از نيک و بد هستند که در آيه 17 سوره “ق” از آنها تعبير به ” رقيب و عتيد” شده است: ما يلفظ من قول الاديه رقيب عتيد:”انسان هيچ سخني را تلفظ نمي کند مگر اينکه نزد آن فرشته اي است مراقب و آماده براي انجام مأموريت ، و در همان سوره “ق” در آيه قبل مي فرمايد: اذيلقي المتلقيان عن اليمين و عن الشمال قعيد:” به خاطر ياوريد هنگامي را که که دو فرشته راست و چپ که ملازم شما هستند اعمال شما را تلقي و ثبت مي کنند.

در آيه 18 سوره ق آمده است” مَا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ “”هيچ سخني را انسان تلفظ نمي کند مگر اينکه نزد آن فرشته اي مراقب و آماده براي انجام ماموريت است” اين آيه بر روي سخنان و الفاظ آدمي تکيه دارد، تا آنجا که گاهي يک جمله مسير اجتماعي را به سوي خير و شر تغيير مي دهد. و هم به خاطر اينکه بسياري از مردم سخنان خود را جزء اعمال خويش نمي دانند، و خود را در سخن گفتن آزاد مي دانند، در حالي که موثرترين و خطرناک ترين اعمال آدمي همان سخنان اوست.

“رقيب” به معني مراقب و “عتيد” به معني کسي است که مهياي انجام کار است ، لذا به اسبي که مهياي دويدن است ” فرس عتيد” مي گويند، و به کسي که چيزي را ذخيره و نگهداري مي کند نيز ” عتيد” گفته مي شود.

غالب مفسران معتقدند که رقيب و عتيد همان دو فرشته اي است که در آيه 17 سوره ق به عنوان ” متلقيان” از آنها ياد شده است، فرشته سمت راست نامش “رقيب” و فرشته سمت چپ نامش “عتيد ” است. در اينکه اين دو فرشته چه سخناني را مي نويسند؟ در ميان مفسران گفتگو است، جمعي معتقدند همه را مي نويسند، حتي ناله اي را که دردمند در موقع درد سر مي دهد! در حالي که بعضي ديگر معتقدند تنها الفاظ خير و شر و واجب و مستحب يا حرام و مکروه را مي نويسند و کاري به مباحات ندارند.

اما عموميت تعبير آيه نشان مي دهد که تمامي الفاظ و گفتار آدمي ثبت مي شود.

جالب اينکه در حديثي از امام صادق عليه السلام آمده است که :”ان المومنين اذا قعدا يتحدثان قالت الحفظه بعضها لبعض اعتزلوا بنا، فلعل لها سراً و قدستر الله عليهما!”” هنگامي که دو مومن کنار هم مي نشينند و بحث هاي خصوصي مي کنند ، حافظان اعمال به يکديگر مي گويند : ما کنار رويم، شايد آنها سري داردند که خداوند آنرا مستور داشته” راوي ميگويد:” مگر خداوند عزوجل نمي فرمايد ما يلفظ من قول الالديه رقيب و عتيد””هيچ سخن انسان نمي گويد مگر اينکه فرشته مراقب و آماده ثبت اعمال نزد آن حاضر است”؟ امام فرمود:” ان کانت الحفظه لا تسمع فان عالم السريسمع و يري””اگر حافظان سخنان آنها را نشنوند خداوندي که از اسرار با خبر است مي شنود و مي بيند”[2]


[1] انفطار – 10 الي 12

[2] اصول کافي مطابق نقل نور الثقلين جلد 5 صفحه 110ش

مطالعه بیشتر:

فرشتگان (قسمت اول)

 چهار فرشته مقرب (قسمت دوم)

ملک الموت (قسمت سوم)

فرشتگان و جنگ بدر (قسمت چهارم)

جبرئيل يا روح خدا (قسمت پنجم)

صفات فرشتگان (قسمت ششم)

هاروت و ماروت (قسمت هفتم)

بارگذاری فایل BGL دیکشنری Babylon برای آشنایی با فرشتگان (قسمت هشتم)

آیا فرشتگان مونث هستند؟ (قسمت دهم)

بارگذاری فایل BGL دیکشنری Babylon برای آشنایی با فرشتگان (قسمت هشتم)

زمان مطالعه: < 1 دقیقه

بعد از مدتها تلاش، بالاخره با یاری خداوند متعال دو دیکشنری انگیسی – انگلیسی و انگلیسی – فارسی مرتبط با موضوع فرشتگان، نام و وظایف آنها تدوین و آماده گشت.

در صورتی که از دیکشنری Babylon استفاده می کنید کافی است فایل مورد نیاز خود را انتخاب، دانلود (بارگذاری) و اجرا نمایید:

1- نام و وظایف فرشتگان (انگیسی – انگلیسی)

2- نام و وظایف فرشتگان (انگیسی – فارسی)

مطالعه بیشتر:

فرشتگان (قسمت اول)

 چهار فرشته مقرب (قسمت دوم)

ملک الموت (قسمت سوم)

فرشتگان و جنگ بدر (قسمت چهارم)

جبرئيل يا روح خدا (قسمت پنجم)

صفات فرشتگان (قسمت ششم)

هاروت و ماروت (قسمت هفتم)

رقیب و عتید (قسمت نهم)

آیا فرشتگان مونث هستند؟ (قسمت دهم)