خداوند مي فرمايد:” إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُرْدِفِينَ “” به خاطر بياوريد زماني را که از شدت ناراحتي در ميدان بدر از پروردگارتان تقاضاي کمک کرديد و او تقاضاي شما را پذيرفت و گفت من شما را با يک هزار فرشته که پشت سر هم فرود مي آيند ياري کنيم”[1]،” وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَي وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ “”ولي خداوند اين را تنها براي شادي و اطمينان قلب شما قرارداد و گرنه پيروزي جز از طرف خدا نيست خداوند توانا و حکيم است”[2].

اين آيات به قسمتهاي حساسي از جنگ بدر و نعمتهاي گوناگوني که خداوند در اين صحنه خطرناک نصيب مسلمانان کرد اشاره مي کند، تا حس اطاعت و شکر گزاري آنها را بر انگيزد و راه را به سوي پيروزيها و پيشرفتهاي آينده را در برابر آنها بگشايد.

در اين آيات خداوند به ياري فرشتگان اشاره کرده مي فرمايد:”به خاطر بياوريد زماني را که از شدت وحشت و اضطراب که از کثرت نفرات دشمن و فزوني تجهيزات جنگي آنها براي شما پيش آمده بود، به خدا پناه برديد و دست حاجت به سوي او دراز کرديد و از وي تقاضاي کمک نموديد”” إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ”.

در پاره اي از روايات آمده که پيامبر صلي الله عليه و آله نيز با مسلمانها در استغاثه و ياري طلبيدن از خداوند هم صدا بود ، دست خود را به سوي آسمان بلند کرده بود و عرضه مي داشت : خداوندا وعده اي را که به من داده اي محقق بخش ، پروردگارا اگر اين گروه مومنان نابود شوند پرستش تو از روي زمين بر چيده خواهد شد ،و آنقدر پيامبر صلي الله عليه و آله و به اين استغاثه و دعا ادامه داد که عبا از دوشش به زمين افتاد[3]. در اين هنگام ” خداوند تقاضاي شما را پذيرفت و فرمود: من شما را با يک هزار نفر از فرشتگان که پشت سر هم فرود مي آيند ، کمک و ياري ميکنم”” فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُرْدِفِينَ” .

“مردفين” از متده ” ارداف” به معني پشت سر هم قرار گرفتن است ،بنابر اين مفهوم اين کلمه اين ميشود که فرشتگان پشت سر يکديگر براي ياري مسلمانان فرود آمدند. اين احتمال نيز در معني اين آيه داده شده است که منظور اين است که اين گروه هزار نفري گروه هاي متعدد ديگري را پشت سر داشتند و به اين ترتيب با آيه 124 سوره آل عمران که مي گويد پيامبر به مومنان گفت:” آيا کافي نيست که خداوند شما را با سه هزار نفر فرشتگان ياري کند” تطبيف مي نمايد.

ولي ظاهر اين است که عدد فرشتگان در بدر يک هزار نفر بوده است و مردفين صفت آن يکهزار نفر است، و آيه سوره آل عمران وعده اي بوده است به مسلمانان که حتي اگر لازم شود خداوند عدد بيشتري را به ياري شما مي فرستد. سپس براي اينکه کسي خيال نکند پيروزي به دست فرشتگان و مانند آنها است، مي گويد:” خداوند اين کار را فقط براي بشارت و اطمينان قلب شما قرار داد “” وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَي وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ ” وگر نه پيروزي جز از ناحيه خداوند نيست و ما فوق همه اين اسباب ظاهري و باطني اراده و مشيت اوست” وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ “

[1] انفال – 9

[2] انفال – 10

[3] مجمع البيان ذيل آيه 9 سوره انفال

مطالعه بیشتر:

فرشتگان (قسمت اول)

 چهار فرشته مقرب (قسمت دوم)

ملک الموت (قسمت سوم)

جبرئيل يا روح خدا (قسمت پنجم)

صفات فرشتگان (قسمت ششم)

هاروت و ماروت (قسمت هفتم)

بارگذاری فایل BGL دیکشنری Babylon برای آشنایی با فرشتگان (قسمت هشتم)

رقیب و عتید (قسمت نهم)

آیا فرشتگان مونث هستند؟ (قسمت دهم)

آيا هنگامي که فرشته مرگ به خانه‏ اي درآمد، از آمدن او آگاه مي‏شوي؟ آيا هنگامي که يکي را قبض روح مي‏کند او را مي‏بيني؟ بچه را چگونه در شکم مادر مي‏ميراند؟ آيا از راه اندام مادر وارد مي‏شود؟ يا روح به اجازه خداوند به سوي او مي‏ آيد؟ يا همراه کودک در شکم مادر به سر مي‏برد؟ آن کسی که آفريده‏اي چون خود را نتواند توصيف کند. چگونه مي‏تواند خداي خويش را توصيف نمايد؟[1]

گروهي از فرشتگان ، فرشتگان قبض ارواحند که در آيات 28 و 33 سوره نحل و بعضي ديگر از آيات قرآن به آنها اشاره شده است ، و در راس آنها ” ملک الموت” قرار دارد.

احاديث زيادي در اين زمينه ، نقل شده که اشاره به بعضي از آنها از جهاتي لازم به نظر مي رسد:

در حديثي از پيامبر گرامي اسلام صلي الله علیه و اله مي خوانيم که فرمود :”الامراض و الاوجاع کلها بريد الموت و رسل الموت!فاذا حان الاجل اتي ملک الموت بنفسه فقال يا ايها العبد! کم خبر بعد خبر؟ و کم رسول؟ و کم بريد بعد بريد؟ انا الخبر الذي ليس بعدي خبر!”” بيماريها و دردها همگي قاصدان مرگ و فرستادگان او هستند، هنگامي که عمر انسان به سر ميرسد، فرشته مرگ مي آيد(او از ديدن فرشته مرگ وحشت مي کند و آن را بي مقدمه مي پندارد ولي) او مي گويد: اي بنده خدا چه اندازه خبر بعد از خبر و رسول بعد از رسول و پيک بعد از پيک براي تو فرستادم؟ اما من آخرين خبرم و بعد از من خبري نيست!” “سپس مي گويد: دعوت پروردگارت را اجابت کن خواه از روي ميل و خواه از روي اکراه” و هنگامي که فرشته مرگ قبض روح مي کند فرياد بستگان بلند مي شود و او را صدا مي زند” علي من تصرخون؟وعلي من تبکون؟فوالله ما ظلمت له اجلا و لا اکلت له رزقا بل دعاه ربه””بر چه کسي فرياد مي کشيد؟ و براي چه کسي اشک مي ريزيد؟ به خدا سوگند وقت او به پايان رسيده بود،و تمام روزي خود را دريافت داشته بود، پروردگارش از او دعوت کرد و او دعوت حق را اجابت نمود” “فلبيک الباکي علي نفسه ، و ان لي فيکم عودات و عودات حتي لا ابقي فيکم احداً” “اگر مي خواهيد گريه کنيد بر خويشتن بگرييد! من باز هم کراراً به ميان شما مي آيم !تا يکنفر از شما را باقي نگذارم”[2]

در حديث ديگري از امام باقر عليه السلام مي خوانيم که پيامبر اسلام صلي الله عليه و اله براي عيادت مردي از انصار به خانه او آمد فرشته مرگ را بالاي سر او ديد، رسول الله فرمود: با اين دوست من با مدارا و لطف رفتار کن چرا که او مردي با ايمان است، عرض کرد اي محمد! بشارت بر تو باد که من نسبت به همه مؤمنان با محبتم و بدان اي محمد صلي الله عليه و اله به هنگام قبض روح بعضي از فرزندان آدم ، خانواده او فرياد مي کشند، من در کنار خانه مي ايستم ، مي گويم من گناهي ندارم (عمر او پايان يافته بود) من باز کراراً به ميان شما بر مي گردم × بهوش باشيد به هوش!

سپس مي افزايد:” ما خلق الله من اهل بيت مدر و لاشعر و لاوبر، في بر و لا بحر الا و انا اتصفحهم في کل يوم و ليله خمس مرات حتي اني لاعرف بصغيرهم و کبيرهم منهم بانفسهم” “خدا هيچ انساني را از ساکنان شهر و بيابان ،خانه و خيمه، در خشکي و دريا، نيافريد، مگر اينکه من در هر شبانه روز پنج بار دقيقا به آنها نگاه مي کنم تا آنجا که من صغير و کبير آنها را بهتر از خودشان مي شناسم”[3]

روايات ديگري نيز به همين مضمون در منابع مختلف اسلامي آمده است که مطالعه مجموع آنها هشداري است براي همه انسانها که بدانند ميان آنها و مرگ فاصله زيادی نيست! و در يک لحظه کوتاه ممکن است همه چيز به پايان گيرد.

[1] – خطبه 111 نهج البلاغه

[2] تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحه 235

[3] تفسير در المنثور طبق نقل الميزان جلد 16 صفحه 267

مطالعه بیشتر:

فرشتگان (قسمت اول)

 چهار فرشته مقرب (قسمت دوم)

فرشتگان و جنگ بدر (قسمت چهارم)

جبرئيل يا روح خدا (قسمت پنجم)

صفات فرشتگان (قسمت ششم)

هاروت و ماروت (قسمت هفتم)

بارگذاری فایل BGL دیکشنری Babylon برای آشنایی با فرشتگان (قسمت هشتم)

رقیب و عتید (قسمت نهم)

آیا فرشتگان مونث هستند؟ (قسمت دهم)