استقلال قضایی و حقوق شهروندی

زمان مطالعه: 2 دقیقه

یکی از حقوق شهروندان در جوامع متمدن برخورداری از ساز و کار قضائی مستقل و عدالت محور است. وجود قوه قضائی مستقل و جدا از ارکان دیگر حکومتی می‏تواند بستری مناسب را در خصوص ایجاد بهداشت حقوقی ایجاد نماید، به گونه‏اى كه موجب رفع و دفع منازعه و دعوا و مرافعه بين افراد شده، و ناهنجارى و نابه‏سامانى آنها را به هنجار و سامان دهى تبديل سازد.
از اين رو قاضى بايد از شرايط بالاى علم و آگاهى و هشيارى و عدالت و تقوا برخوردار باشد آن گونه كه هرگونه تهديد و تطميع او را از صراط مستقيم حق و حقيقت باز ندارد، و با توجه به همه جوانب و شرايط زمان و مكان، قضاوت كند.
پنج عنصر مقدس تقوا، آگاهى، عدالت، رأفت و هشيارى از اركان قضاوت است، كه اگر يكى از آنها نباشد قضاوت كامل انجام نخواهد شد، لذا از نظر اسلام براى حفظ حريم قضاوت، احكام و آدابى ذكر شده كه همه بيانگر اهميت فوق العاده قضاوت است، شاخص هایی چون، استقالال قاضی و امر قضاوت، نظارت دقيق به كار قاضيان، نگاه مساوى قاضى به مراجعه كنندگان، هماهنگى قاضى با مرافعه كنندگان در صدا و نگاه و اشاره، پرهيز قاضى از نجوا وسخن در گوشى با افراد در هنگام قضاوت، پرهيز از قضاوت قبل از شنيدن ادعاى مرافعه كنندگان و مانند آن تنها بخشی از این شاخص ها برای امر قضاوت می باشد.
آنگونه که در اصل 156 قانون اساسی آمده است قوه قضاییه قوه‏ای است‏ مستقل‏ که‏ پشتیبان‏ حقوق‏ فردی‏ و اجتماعی‏ و مسئول‏ تحقق‏ بخشیدن‏ به‏ عدالت‏ و عهده‏ دار وظایف‏ زیر است‏ :
‎‎‎‎‎1- رسیدگی‏ و صدور حکم‏ در مورد تظلمات‏، تعدیات‏، شکایات‏، حل‏ و فصل‏ دعاوی‏ و رفع خصومات‏ و اخذ تصمیم‏ و اقدام‏ لازم‏ در آن‏ قسمت‏ از امور حسبیه‏، که‏ قانون‏ معین‏ می‏ کند.2- احیای‏ حقوق‏ عامه‏ و گسترش‏ عدل‏ و آزادیهای‏ مشروع‏. 3- نظارت‏ بر حسن‏ اجرای‏ قوانین‏.4 – کشف‏ جرم‏ و تعقیب‏ مجازات‏ و تعزیر مجرمین‏ و اجرای‏ حدود و مقررات‏ مدون‏ جزایی‏ اسلام‏.5 – اقدام‏ مناسب‏ برای‏ پیشگیری‏ از وقوع‏ جرم‏ و اصلاح‏ مجرمین‏.
همانگونه که مشاهده می شود اصل استقلال یکی از لوازم و اسباب لا ینفک قوه قضائیه است که در صدر توصیف این اصل بدان پرداخته شده، اصل استقلال قاضی جزئی از تکالیف نظام حاکمیتی در خصوص تدوین منشور حقوق شهروندی است که بی شک توجه و عنایت به آن موجب ترقی جامعه در تمامی ابعاد و زوایا خواهد شد و موجبات امنیت روانی و توسعه پایدار را فراهم خواهد ساخت.
حقوق شهروندی بدون استقلال قضائی بی معنا بوده و تمامی سیستم های حقوقی اعم از شرقی و غربی یکی ار ارکان مستحکم خود را توجه و عنایت به این موضوع دانسته و در حقوق بین الملل نیز این اصل موجب ایجاد دادگاه های بین المللی مستقل از هر نوع حاکمیت و دولت شده است.
در هر حال باید عنوان نمود حقوق شهروندی با استقلال قضائی چنان التزامی دارد که انفکاک این التزام موجب از هم گسستگی این دو شاخه منفردا و موجب عدم رسیدن به اهداف تببین شده برای آن است، لذا عنایت به استقلال قضائی و حقوق شهروندی امری لازم بلکه واجب به نظر می رسد. که خوشبختانه در قوانین جمهوری اسلامی ایران به صورت کاملا واضح بدان پرداخته شده است.

مشاوره رایگان در مجتمع قضایی شهید مفتح

زمان مطالعه: < 1 دقیقه

دوستان گرامی

فردا 6 آذر ماه سال 1392 مشاوره رایگان حقوقی در مجتمع قضائی شهید مفتح بر قرار می‌باشد، در صورت نیاز به اخذ مشاوره حقوقی می‌توانید از ساعت ۹ صبح تا ۱۲ ظهر به این مجتمع مراجعه نمایید.

آدرس: شهر زیبا، خیابان مخابرات، میدان الغدیر، جنب کانون اصلاح و تربیت

با تشکر

مشاور حقوقی

متن ترجمه رسمی وزارت امور خارجه از توافقنامه ژنو

زمان مطالعه: 6 دقیقه

برنامه اقدام مشترک مقدمه:هدف این مذاکرات رسیدن به یک راه حل جامع مورد توافق و بلند مدت است به نحوی که تضمین کند برنامه هستهای ایران کاملاً صلح آمیز باقی خواهد ماند. ایران اعلام می نماید تحت هیچ شرایطی به دنبال دستیابی یا گسترش سلاح هستهای نیست. راه حل جامع مذکور مبتنی بر این اقدامات اولیه بوده و به یک گام نهایی منجر خواهد شد که دوره زمانی آن مورد توافق قرار گرفته و به رفع نگرانی­ها می انجامد. این راه حل جامع، ایران را قادر می سازد تا به­طور کامل از حقوق خود در بهره­گیری از انرژی هستهای برای اهداف صلح آمیز بر اساس مواد مرتبط در معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای و با رعایت تعهدات خود بر طبق معاهده از آن برخوردار شود. این راه حل جامع متضمن یک برنامه غنی سازی با تعریف مشترک و محدودیتهای عملی و اقدامات شفاف ساز به منظور تضمین ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای می باشد. این راه حل جامع به مثابه یک مجموعه منسجم خواهد بود که هیچ بخشی از آن مورد توافق قرار نمی گیرد مگر آنکه در مورد تمامی بخش­های آن توافق حاصل شود. این راه حل جامع شامل یک فرایند متقابل و قدم به قدم می باشد و به رفع همه جانبه تمامی تحریم های شورای امنیت، تحریم های چندجانبه و تحریم های ملی مربوط به برنامه هسته ای ایران می انجامد. در فاصله میان گام های اولیه و گام آخر، گام های دیگری از جمله پرداختن به قطعنامه های شورای امنیت با هدف پایان رضایت بخش بررسی موضوع توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد وجود خواهد داشت. سه کشور اروپایی / اتحادیه اروپا به اضافه سه (3+3 یا 1+5) و ایران مسئول نهایی کردن و اجرای قدم های مورد توافق میان- مدت و راه حل جامع با حسن نیت خواهند بود. یک کمیسیون مشترک از 3+3 و ایران برای نظارت بر اجرای اقدامات میان مدت و بررسی مسائلی که ممکن است پدید آیند، تشکیل خواهد گردید، در حالی که آژانس مسئولیت راستی آزمایی اقدامات مربوط به موضوع هسته ای را بر عهده خواهد داشت. این کمیسون مشترک برای تسهیل حل و فصل مسائل مورد نگرانی گذشته و حال با آژانس همکاری خواهد کرد. عناصر گام اول گام اول دارای دوره زمانی شش ماهه خواهد بود و با توافق متقابل قابل تمدید می­باشد. در این دوره همه اعضاء، با حسن نیت، در جهت حفظ فضای سازنده در مذاکرات فعالیت خواهند کرد. ایران اقدامات داوطلبانه زیر را به انجام خواهد رساند: – نیمی از اورانیوم موجود غنی شده 20 درصد را به صورت اکسید 20 درصد برای تولید سوخت راکتور تحقیقاتی تهران ذخیره نماید. بقیه UF6 20 درصد را به مواد کمتر از 5 درصد رقیق نماید. خط برگشت پذیر نیز وجود نداشته باشد. – ایران اعلام می­کند که برای این دوره 6 ماهه، اورانیوم را به سطح بالاتر از 5 درصد غنی سازی نکند. – ایران اعلام می­کند که فعالیت­های خود در تاسیسات سوخت هسته ای نطنز[1]، فوردو[2] و یا راکتور اراک[3] را که توسط آژانس با نام IR-40 شناسائی می­شود، بیش از این گسترش نخواهد داد. – همانگونه که ایران در برنامه عملیاتی کردن تاسیسات تبدیل مواد، به آژانس اعلام کرده است، با آغاز خط تبدیل مواد UF6 غنی شده تا 5 درصد بهUO2 ، ایران تصمیم دارد موادUF6 جدیدا غنی شده تاسطح 5 درصد طی 6 ماه آینده را به اکسید تبدیل کند. – محل­های جدید برای غنی سازی ایجاد نمی شود. – ایران برنامه تحقیق و توسعه (R & D) تحت نظارت، از جمله برنامه تحقیق و توسعه جاری غنی سازی خود را که با هدف انباشت اورانیوم غنی شده صورت نمی گیرد، ادامه خواهد داد. – عدم بازفرآوری یا ساخت تاسیساتی که توانایی بازفرآوری داشته باشند. نظارت­های بیشتر: – ارائه اطلاعات مشخص به آژانس بین المللی انرژی اتمی، شامل اطلاعات در خصوص طرح های تاسیسات هسته ای ایران، توصیف ساختمان­ها در هر یک از سایت­های هسته ای، توصیفی از سطح عملیاتی که در هریک از اماکن که به فعالیت­های هسته ای مشخص اشتغال دارند، اطلاعات در خصوص معادن و تخلیص و اطلاعات در خصوص منابع اولیه. – ارائه پرسشنامه جدید فنی راکتور اراک به آژانس بین المللی انرژی اتمی که توسط آژانس با نام IR-40 شناسایی می شود. – اتخاذ گام­هاي لازم براي موافقت با آژانس بين المللي انرژي اتمي براي انعقاد “رهيافت پادمان” در مورد راكتور اراك كه توسط آژانس با نام IR-40 شناسايي مي شود. – دسترسی روزانه بازرسان آژانس بين المللي انرژي اتمي به فردو و نطنز با هدف بررسي فايل هاي ضبط شده دوربين­ها در مواقعي كه آنها براي بازرسيهاي دوره اي موسوم به DIV ،IIV ،PIV و بازرسي­هاي سرزده در سايت حضور ندارند. – دسترسي هدايت شده بازرسان آژانس بين المللي انرژي اتمي به: o كارگاه­هاي مونتاژ سانتريفيوژ[4] o كارگاه­هاي توليد روتور سانتريفيوژ و محل­هاي نگهداري، و o معادن اورانيوم و تخليص اورانيوم در مقابل، 3+3، اقدامات داوطلبانه زير را انجام خواهند داد: – توقف تلاش براي كاهش خريد نفت خام ايران به نحوي كه مشتريان فعلی بتوانند ميانگين ميزان کنونی خريد نفت خام خود از ايران را کماکان ادامه دهند. بازگشت مبالغ مشخص از عوايد فروش نفت ايران در خارج از كشور به ایران. در مورد معاملات نفتی مذکور، تحريم­هاي اتحاديه اروپا و آمريكا بر بيمه و خدمات حمل و نقل مرتبط، تعليق مي­شوند. – تعليق تحريم­هاي امريكا و اتحاديه اروپا بر: o صادرات پتروشيمي ايران و نیز تعلیق تحريم­ خدمات مرتبط[5] o طلا و فلزات گران­بها، و تعلیق تحريم­ خدمات مرتبط – تعليق تحريم­هاي آمريكا بر صنعت خودرو و تعلیق تحريم­هاي خدمات مرتبط – صدور گواهي عرضه و نصب قطعات يدكي براي ايمني پرواز هواپيماهاي غيرنظامي ايران و خدمات مرتبط. صدور گواهي بازرسي­هاي مرتبط با ایمنی و تعميرات در ايران و همچنین خدمات مرتبط[6] – عدم صدور قطعنامه­هاي جديد تحريم هسته­اي توسط شوراي امنيت سازمان ملل متحد – عدم صدور قطعنامه­هاي جديد تحريم هسته اي از سوی اتحاديه اروپا – دولت امريكا، در چارچوب اختیارات قانوني رئيس جمهور و كنگره از تحميل تحريم­هاي جديد هسته­اي خودداري خواهد كرد. – يك كانال مالي به منظور تسهيل تجارت امور انساندوستانه براي تامين نيازهاي داخلي ايران با استفاده إز درآمدهاي نفتي ايران در خارج از كشور ايجاد خواهد شد. تجارت امور انساندوستانه شامل مراودات تجاري مرتبط با توليدات غذايي و كشاورزي، دارو، تجهيزات دارويي و مخارج پزشكي بيماران خارج از كشور خواهد بود. اين كانال مالي شامل بانك­هاي خارجي مشخص و بانك­هاي ايراني غير تحريم شده خواهد بود كه به­هنگام ايجاد اين كانال مالي مشخص خواهند شد. o کانال مزبور همچنین موارد را دربر می گیرد: § نقل و انتقال­های مالی مورد نیاز برای پرداخت تعهدات ایران به سازمان ملل متحد § پرداخت مستقیم شهریه به دانشگاه­ها و دانشکده­ها برای دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور تا مبلغ توافق شده برای یک دوره شش ماهه. – افزایش آستانه برای اخذ مجوزهای اتحادیه اروپا جهت تبادلات مالی تجارت موارد غیرتحریمی تا مبلغ مورد توافق. عناصر گام نهایی راه حل جامع* گام نهایی راه حل جامع که اعضا قصد دارند مذاکره در خصوص آن را در کمتر از یک سال بعد از تصویب این سند، به پایان رسانده و اجرای آن را شروع کنند، عبارتند از: – دارای دوره زمانی بلندمدت مشخصی خواهد بود که مدت آن مورد توافق قرار خواهد گرفت. – بیانگر حقوق و تعهدات اعضاء معاهده عدم گسترش سلاح­های هسته­ای و موافقت­نامه­های پادمان آژانس بین المللی انرژی اتمی باشد. – به­طور همه­جانبه تحریم­های هسته­ای شورای امنیت سازمان ملل متحد و تحریم­های چندجانبه و تحریم­های ملی را برداشته و از جمله گام­هایی برای دسترسی به حوزه­های تجاری، فن آوری، مالی و انرژی را بر مبنای یک برنامه تنظیمی که در خصوص آن توافق به عمل خواهد آمد را اتخاذ نماید. – متضمن یک برنامه غنی سازی باشد که توسط طرفین تعریف می­گردد، برنامه­ای که شاخصه­های آن با موافقت طرفین و منطبق با نیازهای عملی، با محدودیت­های مورد توافق در خصوص دامنه و سطح فعالیت­های غنی سازی، ظرفیت غنی سازی، محل­هایی که در آن غنی سازی انجام می­شود و ذخایر اورانیوم غنی شده برای دوره زمانی که مورد توافق قرار می­گیرد، تعیین می­گردد. – نگرانی­های مرتبط با رآکتور اراک که توسط آژانس با نام IR-40 شناخته می­شود، را کاملا برطرف نماید. بازفرآوری و یا احداث تاسیساتی که قادر به بازفرآوری باشد، ایجاد نخواهد شد. – اقدامات شفاف ساز و با نظارت بیشتر مورد توافق را به طور کامل به اجراء درآورد. پروتکل الحاقی در چارچوب اختیارات رئیس جمهور و مجلس شورای اسلامی تصویب و به اجراء درآید. – شامل همکاری بین المللی هسته ای غیر نظامی باشد، که این همکاری­ها از جمله در خصوص دستیابی به راکتورهای مدرن آب سبک قدرت و تحقیقاتی و تجهیزات مرتبط و نیز عرضه سوخت هسته­ای مدرن و برنامه های تحقیق و توسعه (R&D) مورد توافق می باشد. به دنبال اجرای موفق گام نهایی راه حل جامع و با سپری شدن کامل دوره زمانی گام نهایی، با برنامه هسته­ای ایران مانند برنامه هر کشور غیرهسته ای دیگر عضو NPT رفتار خواهد شد. * در خصوص گام نهایی و هر یک از گامهای میانی، این اصل اساسی که «تا در مورد همه چیز توافق نشود، در خصوص هیچ چیزی توافق حاصل نشده است» اعمال می شود. [1] به این معنی که طی شش ماه، ایران به سانتریفیوژهایی که نصب شده اند ولی غنی سازی اورانیوم انجام نمی دهند گاز UF6 تزریق ننماید. سانتریفیوژهای اضافی نصب ننماید. ایران اعلام می کند که طی شش ماه اول سانتریفیوژهای موجود را با سانتریفیوژهایی از همان نوع جایگزین می کند. [2] در چهار آبشار سایت فردو که در حال حاضر غنی سازی اورانیوم انجام می دهند، از این پس غنی سازی بالای 5 درصد انجام نخواهد گرفت و ظرفیت غنی سازی افزایش نخواهد یافت. گاز UF6 به دوازده آبشار دیگر تزریق نمی شود تا در وضعیت غیرعملیاتی باقی بمانند. بین آبشارها اتصال وجود نخواهد داشت. ایران اعلام می کند که طی شش ماه اول، سانتریفیوژهای موجود را با سانتریفیوژهای همان نوع جایگزین می کند. [3] ایران اعلام می کند که برای رفع نگرانی­های مربوط به احداث راکتور اراک برای شش ماه به راکتور سوخت تزریق نخواهد شد، یا آب سنگین را به سایت راکتور منتقل نمی­کند و سوخت جدید را آزمایش نکرده یا سوخت بیشتر برای راکتور تولید نخواهد شد و تجهیزات اصلی باقی مانده نصب نخواهد شد. [4] مطابق برنامه های ایران، تولید سانتریفیوژ در ایران در این شش ماه مخصوص به جایگزینی سانتریفیوژهای آسیب دیده خواهد بود. [5] «تحریم خدمات مرتبط» به معنی هرگونه خدمات موضوع تحریم­های اجرایی آمریکا یا اتحادیه اروپا، از قبیل بیمه، حمل و نقل یا مالی می­باشد، تا جایی که هر یک از خدمات مذکور، مرتبط با تحریم بوده و برای تسهیل نقل و انتقالات مالی مورد نظر لازم باشد. این خدمات می تواند شامل نهادهای ایرانی تحریم نشده باشد. [6] رفع تحریم­ها می تواند دربرگیرنده هر خط هوایی ایرانی تحریم نشده و نیز ایران ایر شود.