کتاب جایگاه مردم در حکومت از منظر نهج البلاغه به قلم عبدالکریم نعناکار منتشر شد، به طور خلاصه می توان گفت: حضور مردم در صحنه های سیاسی جلوه های گوناگونی دارد که مهم‌ترین آن‌ها کنش نقادانه و جستجوگرانه آن‌ها درباره رفتارها و منش‌های سیاست‏ورزان است. در این میان اقشار مردم نیز گوناگون ‏اند و مواضعی که در قبال دولت می‌گیرند مختلف است.

برای اطلاعات بیشتر بر روی جلد کلیک کنید.

خداوند مي فرمايد: ” آنها فرشتگان را که بندگان خدايند مؤنث پنداشتند””و جعلوا الملائکه الذين هم عباد الرحمن اناثا”[1] آري آنها بندگان خدا هستند ، سر بر فرمان او دارند ، و تسليم اراده اويند ، چنانکه در آيه 26 و 27 سوره حج نيز آمده ” بل عباد مکرون لا يسبقونه بالقول و هم بامره يعملون””آنها بندگان شايسته خدا هستند که هر گز در سخن از او پيشي نمي گيرند و همواره به فرمان او عمل مي کنند” .

تعبير به ” عباد” در واقع جواب به پندار آنها است، زيرا اگر مؤنث بودند بايد ” عبادات” گفته شود، ولي بايد توجه داشت که ” عباد” هم جمع مذکر است، و هم موجوداتي که خارج از مذکر و مؤنث باشند مانند فرشتگان نيز اطلاق مي شود ، همانگونه که در مورد خداوند نيز ضميرهاي مفرد مذکر به کار مي رود در حالي که ما فوق همه اينها است.

قابل توجه اينکه در اين جمله ” عباد” به ” الرحمن” اضافه شده، اين تعبير ممکن است اشاره به اين باشد که غالب فرشتگان مجريان رحمت خداوند و تدبير کنندگان نظامات عالم هستي که سراسر رحمت است مي باشند.

اما چرا اين خرافه در ميان عرب جاهلي پيدا شد ؟ و چرا هم اکنون رسوب آن در مغر هاي گروهي باقيمانده، تا آنجايي که فرشتگان را به صورت زن و دختر ترسيم مي کنند، حتي به اصطلاح “فرشته آزادي” را وقتي مجسم مي سازند در چهره زني با قيافه و موهاي فراوان ترسيم مي کنند! اين پندار ممکن است از اينجا سرچشمه گرفته باشد که فرشتگان از نظر مستورند و زنان نيز غالبا مستور بوده اند ، حتي در مورد بعضي از مؤنثهاي مجازي در لغت عري نيز اين معني ديده مي شود که خورشيد را مؤنث مجازي مي دانند، و ماه را مذکر. چرا که قرص خورشيد معمولا در ميان امواج نور خود پوشيده است و نگاه کردن به آن به آساني ممکن نيست، ولي قرص ماه چنين نمي باشد.

يا اينکه لطافت وجود فرشتگان سبب شده که آنها را همجنس زنان که نسبت به مردان موجودات لطيفتري هستند بدانند، و عجب اينکه بعد از اينهمه مبارزه اسلام با اين تفکر خرافي باز هم هنگامي که مي خواهند زني را به خوبي توصيف کنند مي گويند او يک فرشته است، ولي در مورد مردان اين تعبير کمتر به کار مي رود،کلمه “فرشته” نيز نامي است که براي زنان انتخاب مي شود!

سپس به صورت استفهام انکاري در پاسخ آنها مي فرمايد:” آيا هنگام آفرينش فرشتگان حاضر بودند و از طريق حضور خود به اين امر پي بردند””اشهدواخلقهم”[2]

و در پايان آيه 19 سوره زخرف مي فرمايد:”ستکتب شهادتهم و يسئلون”” گواهي آنها بر اين عقيده بي اساس در نامه اعمالشان ثبت مي شود ، و روز قيامت مورد سوال قرار مي گيرند”.

[1] زخرف- 19

[2] زخرف – 19

مطالعه بیشتر:

فرشتگان (قسمت اول)

 چهار فرشته مقرب (قسمت دوم)

ملک الموت (قسمت سوم)

فرشتگان و جنگ بدر (قسمت چهارم)

جبرئيل يا روح خدا (قسمت پنجم)

صفات فرشتگان (قسمت ششم)

هاروت و ماروت (قسمت هفتم)

بارگذاری فایل BGL دیکشنری Babylon برای آشنایی با فرشتگان (قسمت هشتم)

رقیب و عتید (قسمت نهم)