چگونگی حمایت قانونی از نقشه مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی در نظام حقوقی ایران!

زمان مطالعه: ۲ دقیقه

پیش‌ازاین نیز در نوشتار چرا سخت‌افزار مهم است گفته بودیم سخت‌افزار کالبد و نرم‌افزار روح فناوری است، اما به‌واقع آیا در نظام حقوقی ایران حمایتی از مالکیت معنوی در حوزه طراحی نقشه مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی می‌شود؟ و اگر پاسخ مثبت است بر اساس چه ضوابط و چارچوبی می‌توان به این مهم پرداخت؟

بر اساس تبصره ۲ ماده ۶۲ از فصل اول مبحث دوم قانون تجارت الکترونیکی، مدار یکپارچه (Integrated Circuit) یک جزء الکترونیکی با نقشه و‌ منطقی خاص است که عملکرد و کارایی آن قابلیت جایگزینی با تعداد بسیار زیادی از‌ اجزاء الکترونیکی متعارف را داراست. طراحی‌های نقشه، جانمائی و منطق این مدارها‌ بر اساس قانون ثبت علائم و اختراعات و آئین‌نامه اصلاحی اجرای قانون ثبت علائم تجارتی و اختراعات بر اساس مصوبه ریاست قوه قضاییه موردحمایت می‌باشد.

همچنین بر اساس ماده ۶۲، حق تکثیر، اجرا و توزیع (‌عرضه و نشر) آثار تحت حمایت قانون‌ حمایت حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان و قانون ترجمه و تکثیر کتب و نشریات و آثار صوتی مصوب و قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای، به‌صورت «داده‌پیام» منحصراً‌ در اختیار مؤلف است. کلیه آثار و تألیفاتی که در قالب «‌داده‌پیام» می‌باشند، ازجمله‌ اطلاعات، نرم‌افزارها و برنامه‌های رایانه‌ای، ابزار و روش‌های رایانه‌ای و پایگاه‌های داده و‌ همچنین حمایت از حقوق مالکیت‌های فکری در بستر مبادلات الکترونیکی شامل حق اختراع، حق طراحی، حق مؤلف، حقوق مرتبط با حق مؤلف، حمایت از پایگاه‌های داده، ‌حمایت از نقشه مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی (Integrated Circuits & Chips) و‌ حمایت از اسرار تجاری، مشمول قوانین مذکور در این ماده و دیگر قوانینی است که به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم از مالکیت معنوی و فکری حمایت می‌نمایند.

باید توجه نمود که فعالیت درزمینهٔ طراحی، تولید و توسعه سخت‌افزارها و مدارهای یکپارچه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار‌است و توسعه پایدار یک کشور در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات تنها از گذرگاه استقلال در ساخت و تولید سخت‌افزار می‌گذرد، توسعه ارتباطات در سطوح مختلف و همچنین صنایعی چون فین‌تک‌ها نیز به‌صورت مبرمی وابسته به سخت‌افزار است و این حمایت قانونی از این دانش است که می‌تواند خلق ارزش را ایجاد و تضمین‌کننده تولید ثروت و ایجاد رقابت سالم در حوزه توسعه کسب‌وکارهای مرتبط با این دانش، فنون و مهارت‌ها باشد.

بر اساس استاندارد شماره ۱۷ که دارایی‌های نامشهود را ارزش‌گذاری می‌نماید می‌توان امید داشت که ثبت و ضبط نقشه مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی بتواند ارزشی را در بعد تجاری و ماهیت بنگاه‌های تجاری پدید آورد همچنین ثبت این نقشه‌ها به‌عنوان طرح صنعتی باعث خواهد شد تا دیگر رقبا نتوانند از مدارهای طراحی‌شده در محصولات خود استفاده نموده و برای این امر می‌بایست اجازه‌های لازم را از مالکان طرح صنعتی اخذ نمایند. این امر تا به آنجا مهم است که همه‌ساله بسیاری از شرکت‌های بزرگ دنیا اقدام به ثبت این‌گونه طرح‌ها نموده و نقشه‌های خود را برای تولید دیگر محصولات الکترونیکی به اجاره گذاشته یا حق لایسنس یا فرانشیز کسب می‌نمایند.

بر این اساس می‌توان امیدوار بود درصورتی‌که فعالان این عرصه اقدام به ثبت آثار خود نموده و راهبرد ارزش‌گذاری بر روی این‌گونه از محصولات را با توافق حسابداران رسمی ایجاد نموده و مطالبه‌گری‌های لازم را معمول دارند، به‌زودی شاهد رشد چند برابری این صنعت بوده و حتی می‌توان انتظار داشت تا طراحی و نقشه مدارهای یکپارچه قطعات الکترونیکی طراحی‌شده در کشور مورد دادوستد جهانی واقع گردد.

هویت دیجیتال

زمان مطالعه: ۲ دقیقه

احراز هویت اشخاص یکی از مهم‌ترین مسائلی است که از دیرباز تاکنون موردتوجه خدمات دهندگان اعم از دولتی و غیردولتی بوده است و همواره روش‌های مختلفی برای این امر ایجاد و به‌روزرسانی شده است، از شهادت شهود گرفته تا تائید هویت بیومتریکی همگی ابزارها و روش‌هایی برای شناخت و تائید هویت است.

در عصر کنونی که بسیاری از امور به‌صورت الکترونیکی انجام و سبک زندگی نیز دیجیتالی شده است، این امر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار گردیده زیرا همان‌گونه که زندگی ساده اما پیچیده‌تر شده است احراز هویت نیز سخت و تأمل‌برانگیزتر گردیده است، پیش‌ازاین در خصوص ۷ کد حیاتی مطالبی عنوان شد اما آن چیز که می‌تواند به‌عنوان روشی متقن و کارا در نظر گرفته شود اتصال شخص به یکی از کدهای ۷ گانه است و شاید بتوان گفت بهترین این روش‌ها اتصال زیرساخت‌های حیاتی به این کدها بوده و مؤثرترین آن‌ می‌تواند به‌عنوان قابل‌اتکاترین خدمت باشد، استفاده از حساب‌های بانکی است.

برای افتتاح یک حساب بانکی شخص می‌بایست مدارکی نظیر نشانی (کد پستی)، سجل احوال ( کد ملی / شناسه ملی)، شماره تلفن (قبض / سند) و یک اثر از خود ( عکس یا اثر بیومتریک) ارائه و توسط بانک تائید اعتبار گردد، بانک‌ها موظف هستند مخصوصاً برای حساب‌های جاری تمامی مدارک را استعلام نموده و تائید اعتبار نمایند.

لذا درصورتی‌که بتوان از شماره‌حساب‌ها با استفاده از یک راه‌حل در دریافت خدمات دولتی و غیردولتی راه‌حلی را  برای احرازهویت خدمات گیرنده ارائه نمود بی‌شک می‌توان مدعی شد که تائید اعتبار شخص مخصوصاً درزمینهٔ هویت دیجیتال به انجام رسیده است.

از اینرو بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اقدام به راه اندازی شناسه هویت الکترونیکی بانکی نموده است که از آن با نام شهاب یاد می شود.

برای اطلاع بیشتر در این خصوص می توانید به این لینک مراجعه نمایید