فرشتگان و جنگ بدر (قسمت چهارم)
خداوند مي فرمايد:” إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُرْدِفِينَ “” به خاطر بياوريد زماني را که از شدت ناراحتي در ميدان بدر از پروردگارتان تقاضاي کمک کرديد و او تقاضاي شما را پذيرفت و گفت من شما را با يک هزار فرشته که پشت سر هم فرود مي آيند ياري کنيم”[1]،” وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَي وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ إِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ “”ولي خداوند اين را تنها براي شادي و اطمينان قلب شما قرارداد و گرنه پيروزي جز از طرف خدا نيست خداوند توانا و حکيم است”[2].
اين آيات به قسمتهاي حساسي از جنگ بدر و نعمتهاي گوناگوني که خداوند در اين صحنه خطرناک نصيب مسلمانان کرد اشاره مي کند، تا حس اطاعت و شکر گزاري آنها را بر انگيزد و راه را به سوي پيروزيها و پيشرفتهاي آينده را در برابر آنها بگشايد.
در اين آيات خداوند به ياري فرشتگان اشاره کرده مي فرمايد:”به خاطر بياوريد زماني را که از شدت وحشت و اضطراب که از کثرت نفرات دشمن و فزوني تجهيزات جنگي آنها براي شما پيش آمده بود، به خدا پناه برديد و دست حاجت به سوي او دراز کرديد و از وي تقاضاي کمک نموديد”” إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ”.
در پاره اي از روايات آمده که پيامبر صلي الله عليه و آله نيز با مسلمانها در استغاثه و ياري طلبيدن از خداوند هم صدا بود ، دست خود را به سوي آسمان بلند کرده بود و عرضه مي داشت : خداوندا وعده اي را که به من داده اي محقق بخش ، پروردگارا اگر اين گروه مومنان نابود شوند پرستش تو از روي زمين بر چيده خواهد شد ،و آنقدر پيامبر صلي الله عليه و آله و به اين استغاثه و دعا ادامه داد که عبا از دوشش به زمين افتاد[3]. در اين هنگام ” خداوند تقاضاي شما را پذيرفت و فرمود: من شما را با يک هزار نفر از فرشتگان که پشت سر هم فرود مي آيند ، کمک و ياري ميکنم”” فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلْفٍ مِّنَ الْمَلآئِكَةِ مُرْدِفِينَ” .
“مردفين” از متده ” ارداف” به معني پشت سر هم قرار گرفتن است ،بنابر اين مفهوم اين کلمه اين ميشود که فرشتگان پشت سر يکديگر براي ياري مسلمانان فرود آمدند. اين احتمال نيز در معني اين آيه داده شده است که منظور اين است که اين گروه هزار نفري گروه هاي متعدد ديگري را پشت سر داشتند و به اين ترتيب با آيه 124 سوره آل عمران که مي گويد پيامبر به مومنان گفت:” آيا کافي نيست که خداوند شما را با سه هزار نفر فرشتگان ياري کند” تطبيف مي نمايد.
ولي ظاهر اين است که عدد فرشتگان در بدر يک هزار نفر بوده است و مردفين صفت آن يکهزار نفر است، و آيه سوره آل عمران وعده اي بوده است به مسلمانان که حتي اگر لازم شود خداوند عدد بيشتري را به ياري شما مي فرستد. سپس براي اينکه کسي خيال نکند پيروزي به دست فرشتگان و مانند آنها است، مي گويد:” خداوند اين کار را فقط براي بشارت و اطمينان قلب شما قرار داد “” وَمَا جَعَلَهُ اللّهُ إِلاَّ بُشْرَي وَلِتَطْمَئِنَّ بِهِ قُلُوبُكُمْ ” وگر نه پيروزي جز از ناحيه خداوند نيست و ما فوق همه اين اسباب ظاهري و باطني اراده و مشيت اوست” وَمَا النَّصْرُ إِلاَّ مِنْ عِندِ اللّهِ “
[1] انفال – 9
[2] انفال – 10
[3] مجمع البيان ذيل آيه 9 سوره انفال
مطالعه بیشتر:
بارگذاری فایل BGL دیکشنری Babylon برای آشنایی با فرشتگان (قسمت هشتم)
